Satyna bawełniana – co to za materiał?

Satyna bawełniana to tkanina utkana splotem atłasowym, dzięki któremu jedna strona jest gładka i błyszcząca, a druga matowa. Słowo satyna nie oznacza surowca, tylko rodzaj splotu, więc ta sama nazwa trafia także na tkaniny z poliestru. W praktyce liczą się trzy rzeczy: czym satyna różni się od perkalu, jak ją rozpoznać przy zakupie i jak się z nią obchodzić przy szyciu i praniu.

W skrócie

• Splot atłasowy: długie przeploty nici na prawej stronie dają połysk, a lewa strona pozostaje matowa.
• Surowiec: nici bawełniane o dużej gęstości, wygładzone w procesie merceryzacji.
• Zastosowanie: wieczorowe bluzki i suknie, bielizna, dekoracje oraz pościel.
• Kurczenie: bawełna może skurczyć się nawet o 5-10%, najwięcej przy pierwszym praniu.

Czym jest satyna bawełniana i skąd bierze się jej połysk?

Bawełniana odmiana satyny to tkanina o splocie atłasowym, w którym na prawej stronie leżą długie przeploty nici. Odbijają one światło, dlatego prawa strona ma wysoki połysk, a lewa jest matowa. Powierzchnia przypomina naturalny jedwab, stąd określenie bawełniany jedwab, a w opisach pościeli podkreśla się połysk i jedwabistą miękkość.

Te same długie przeploty mają jednak wadę: łatwo je zahaczyć, więc tkanina jest delikatna. Bywa też śliska w pracy. Z drugiej strony dobrze się układa i swobodnie opada, dlatego chętnie wybiera się ją na ubrania wieczorowe.

Z czego powstaje satyna i co daje merceryzacja?

Satyna z bawełny ma dużą gęstość nici, a po utkaniu poddaje się ją merceryzacji, czyli obróbce, po której tkanina jest bardzo gładka. Splot atłasowy można utkać z bawełny, wełny czesankowej, jedwabiu albo ciągłych włókien chemicznych, a w sprzedaży najczęściej spotyka się wersje bawełniane i syntetyczne. Do syntetycznych należy satyna z poliestru, która imituje jedwab. Dlatego przy zakupie liczy się informacja o składzie, a nie sama nazwa.

Czym satyna różni się od perkalu?

Najbardziej widoczna różnica to wygląd, bo perkal jest bardziej matowy, a satyna ma elegancki połysk. Satyna jest też bardziej miękka i gęstsza, natomiast perkal to tkanina chłodniejsza. Wybór sprowadza się więc do tego, czy ważniejsze są chłód i matowa powierzchnia, czy miękkość i połysk.

Cecha	Satyna	Perkal
Wygląd	elegancki połysk	bardziej matowy
Dotyk	bardziej miękka	chłodniejszy
Gęstość	większa	mniejsza

Do czego nadaje się satyna?

Satyna trafia przede wszystkim na ubrania wieczorowe i wizytowe, a w wersji bawełnianej także na pościel. W opisach naszych tkanin bluzkowych satyna to gładki, błyszczący materiał na wieczorowe bluzki i efektowne topy. W kategorii tkanin sukienkowych opisujemy ją jako materiał na suknie wieczorowe, ślubne i koktajlowe, a w kategorii wizytowych jako materiał na bluzki, spódnice i garnitury damskie. Splot atłasowy stosuje się też w bieliźnie i dekoracjach.

Zastosowanie	Co przemawia za satyną
Wieczorowe bluzki i topy	gładka powierzchnia, dobre układanie się, odbijanie światła
Suknie wieczorowe, ślubne i koktajlowe	elegancki połysk
Wizytowe spódnice i garnitury damskie	luksusowe wykończenie powierzchni
Pościel	połysk i jedwabista miękkość

Jak rozpoznać satynę bawełnianą przed zakupem?

Tkaninę bawełnianą w splocie atłasowym rozpoznaje się po połysku z prawej strony, matowej lewej stronie i składzie podanym w opisie lub na metce. Sam połysk nie wystarcza, bo podobny efekt dają także tkaniny syntetyczne. Jeśli skład nie jest podany, nie ma podstaw, by uznać tkaninę za bawełnianą.

• Sprawdź skład: bawełna, poliester albo mieszanka.
• Obróć tkaninę: prawa strona powinna błyszczeć, a lewa pozostać matowa.
• Zwróć uwagę na gramaturę: poniżej 150 g/m² tkanina jest lekka, a przykładowa pościel satynowa z bawełny ma 125 g/m².
• Obejrzyj materiał na żywo, bo połysk i układanie się najlepiej ocenić, trzymając tkaninę w ręku.

Każdą z ponad 700 tkanin i dzianin w naszej stałej sprzedaży można obejrzeć we wzorcowni, co przy satynie ma znaczenie, bo wygląd powierzchni trudno ocenić ze zdjęcia. Minimalne zamówienie to 10 metrów bieżących jednego gatunku i koloru, więc przed decyzją opłaca się sprawdzić, jak tkanina się zachowuje. Działamy na rynku tkanin od 1990 roku.

Jak szyć z satyny?

Satynę szyje się cienkimi igłami i najlepiej zacząć od szwu próbnego, bo przeploty na powierzchni łatwo się zahaczają. Szew próbny pokazuje, czy wybrana igła nie zostawia zaciągnięć, zanim powstanie właściwy szew. Dodatkowej uwagi wymaga też śliskość tkaniny przy prowadzeniu jej pod igłą.

Jak prać satynę i czy się kurczy?

Satyna z bawełny może się skurczyć nawet o 5-10%, a najwięcej przy pierwszym praniu. Dlatego tkaninę najlepiej obkurczyć jeszcze przed szyciem. Samo pranie prowadzi się zwykle w około 40°C, jak dla bawełny, ale zalecenie z metki ma zawsze pierwszeństwo.

Wstępne obkurczenie tkaniny nazywa się dekatyzacją. Gdy dekatyzacja nie jest możliwa, próba na kawałku 20×20 cm pokaże skalę kurczenia po praniu. Dzięki temu krój można zaplanować z odpowiednim zapasem.

Podsumowanie

• Splot i surowiec: bawełna utkana splotem atłasowym i wygładzona merceryzacją.
• Rozpoznanie: połysk z prawej strony, matowa lewa strona i skład podany w opisie.
• Obróbka: cienkie igły, szew próbny oraz próba kurczenia na kawałku 20×20 cm.